طراحی وب سایت

it زیر ذره بین
بخش دوم: شالوده ویکی پدیا
حمید خان زاده- دنیای کامپیوتر و ارتباطات
این مقاله نیز در ادامه سری مقالات « it زیر ذره بین» است. در شماره قبلی، اطلاعات از میزان مخارج سایت اجتماعی فیس بوک و اینکه چه تعداد سرور در چند نقطه از جهان دارد و از چه نرم افزارهایی برای ارائه سرویس به کاربران استفاده می کند و بسیاری موارد دیگر در اختیارتان قرار داده شد، این بار نیز می خواهیم نگاهی به شالوده یکی دیگر از وب سایت های بزرگ دنیای اینترنت بیاندازیم و سر از کار آن در بیاوریم.
ویکی پدیا یک دایره المعارف و یا به زبان خودمان یک دانشنامه آنلاین است بدین معنی که همه می توانند به نوشتن و ویرایش نوشتارهای موجود در آن بپردازند. البته این نوشتارها و ویرایش ها باید مطابق با اساس نامه ویکی پدیا باشند؛ یعنی مطالب بی طرفانه و بدون پایمال کردن حق نشر دیگران نوشته شده باشند. مدیریت بررسی نوشتارها توسط گروهی از گردانندگان انجام می شود. کسانی که در امر تکمیل این پروژه بی پایان مشارکت می کنند، به هم زبانان خود یاری رسانده اند تا در امر گردآوری بی همتاترین دانشنامه جهانی سهمی داشته باشند.
از سال 2001 یعنی زمان تولد ویکی پدیا تاکنون یعنی اواسط سال 2009، این سایت به طور متوسط حدود 65 میلیون بازدید کننده به سمت خود جذب کرده است. ویکی پدیا بیش از 75٬000 کاربر فعال دارد که بر روی بیش از 13٬000٬000 مقاله به 260 زبان کار می کنند. اما با این مقدار ترافیک، تصور نمی کنم زمانی خواسته باشید سایت http://www.wikipedia.com را در مرورگر اینترنت خود ببنید و سایت برایتان باز نشود و پیغامی با این مزمون که یکی از سرورهای ویکی پدیا برای شما در دسترس نیست و سایت پاسخ شما را قبول زحمت نمی کند، دریافت کنید (down time used to be our most profitable product) ممکن است تعداد کمی در دنیا این پیغام را از سایت ویکی پدیا دیده باشند.
دوماس میتوزاس ( domas mituzas ) یکی از مهندسین ارزیابی کارایی سایت ویکی پدیا، در این مورد می گوید: « این پیام مانند یک جک است، تاکنون افراد کمی در سطح دنیا آن را دیده اند. چون ویکی پدیا 300 سرور در یکی از مراکز داده شهر تمپا _ فلوریدای آمریکا دارد. همچنین در سال 2009 نیز تعداد 50 سرور در مرکز داده evoswitch شهر آمستردام راه اندازی کرده است. به گزارش ویکی پدیا قرارداد منعقد شده بین آنها 300 هزار یورو (450.000 دلار ) بوده است. میتوزاس اضافه کرد زیرساخت و شالوده ویکی پدیا در کنفرانس o’reilly velocity سال 2007 به طور کامل اعلام شده است. پیروی از این زیرساخت و پیاده سازی آن در ویکی پدیا باعث بالا رفتن کارآیی ما شده و دسترسی بیش از 99 درصدی سایت را به دنبال داشته است.
این سایت از sun microsystems، به عنوان سیستم راه انداز سرورها و همچنین از پایگاه داده mysql استفاده می کند. میتوزاس اطلاعاتی دیگر نیز در این خصوص در اختیارمان قرار داده است:
- در ثانیه 50.000 درخواست بازدید وب سایت
- درثانیه 80.000 پرس وجو برای جست وجو در پایگاه داده
- 7 میلیون کاربر ثبت نام شده
- 18 میلیون صفحه با اطلاعات نسخه انگلیسی
- 250 میلیون صفحه لینک دار
- 220 میلیون بازنگری
- بیش از 1.5 ترابایت اطلاعات فشرده سازی شده
سایت ویکی پدیا با زبان برنامه نویسی perl در سال 2001 کار خود را آغاز کرده است و در حال حاضر 200 سرور application، 20 سرور پایگاه داده و 70 سرور اختصاصی برای squid cache دارد.
در ادامه صحبت های میتوزاس آمده است که: «ویکی پدیا با نرم افزار مدیاویکی ساخته شده است. این نرم افزار در اصل با زبان برنامه نویسی php همراه با پایگاه داده mysql طراحی شده است. میانگین کارآیی پایگاه داده mysql در حال حاضر بین 200 تا 300 گیگابایت است. » همچنین ویکی پدیا از memcache و lvs (linux virtual service) سرویس مجازی لینوکس جهت بارگذاری متعادل (load balancer) استفاده می کند. لینوکس های مورد استفاده در ویکی پدیا به طور کلی فدورا و اوبونتو هستند. حتما متوجه شده اید که وب سرور مورد استفاده ویکی پدیا نیز آپاچی است و همچنین ویکی پدیا از database sharding نیز به عنوان تشخیص ارتباطات بین پایگاه های داده استفاده می کند.
شماره بعدی نیز به سراغ یکی دیگر از شرکت های بزرگ و امکانات و تجهیزات آنها خواهم رفت. پس با ما همراه باشید و پیشنهادات و نظرات خود را برای من ایمیل کنید ... .

منبع : اخبار فناوری اطلاعات  تاریخ : 30   شهریور   1388  شاخه : وب